<<

1860-1880 yılları arasında Kabardey’de idari ve toprak reformları yapıldı. Buna bağlı olarak 1865 Yılında Kabardey’in Köyleri listesinde yer alan, Büyük Kabardey’deki 93 köy 1865-1867 yıllarında 33 köy olarak, Küçük Kabardey’deki 25 köy de 9 köy olarak birleştirildi. Yeni köyler, onlara katılan diğer köylerin adını aldı.

Bu şekilde, 1865-1867 yıllarında şu köyler kuruldu:

 Büyük Kabardey’de

Yeni Kurulan Köylerin Adı

Yeni Köyün Hangi Köylerden Kurulduğu

Balk (Malka) nehrinde
1. Karmova (Karmahable) Karmahable, Dumanhable, Hağundokuey’in bir kısmı, Jırıştıhable’nin bir kısmı, Abaza Pesçane köyünün bir kısmı
2. Babukova (Babıguey) Tek Babıguey köyünden kuruldu
3. Aşabova (Aşabey) Aşabey, Hajıhable, Tramahable, Hağundokuey’in bir kısmı
4. Hasanbi Atajukin’in (Hatohşoko Hasanbiy’in) köyü Hatohşoko Hasanbiy’in köyü, Agubekey
5. Lafişeva (Lafışhable) Lafışhable, Abaza Pesçane köyünün bir kısmı
6. Koşeva (Koşhable) Koşhable, Sidak Girandıko’nun köyü
Kulkujın (Kurkujin) nehrinde
7. Konova (Konhable) Kon İsmahil’in ve Kon Mıhamet’in köyleri, Abzonhable
Bahsan (Baksan) nehrinde
8. Atajukin Atajukin’in (Hatohşoko Hatohşıko’nun) köyü) Hatohşoko Hatohşıko’nun ve Şogen Girandıko’nun köyleri
9. Bekmurza Atajukin’in (Hatohşoko Bekmırza’nın) köyü Hatohşoko Bekmırza’nın ve Zeho’nun köyleri
10. Bekmurza Naurozov’un (Navruz Bekmırza’nın) köyü Navruz Bekmırza’nın, Navruz Hamırza’nın ve Tambiy Mırzabek’in köyleri, Jambekey
11. Zarakuj Tambiyev’in (Tambiy Zerıkuş’un) köyü Tambiy Zerıkuş’un ve Tambiy Berd’in köyleri, Şakmaney
12. Kuçmazukina (Kuşmezıkuey) Kuşmezıkuey, Bjahokuey
13. Kasayeva (Kaseyhable) Kaseyhable, Gatejey’in ve Yelhtırey’in bir kısmı, Sidak Karaşey’in köyünün bir kısmı, Derhable’nin ve Kunaşey’in bir kısmı
14. Tıjeva (Tıjey) Tıjey, Volhpaney, Borahable
15. Batırbek Tambiyev’in (Tambiy Batırbek’in) köyü Tambiy Batırbek’in köyü, Gatejey’in bir kısmı (Bırmamıthable)
16. Magomet-mırza Tohtamışev’in (Tohtamış Mıhametmırza’nın) köyü Tohtamış Mıhametmırza’nın ve Tohtamış Jambot’un köyleri, Kazanşhable
Şegem (Çegem) nehrinde
17. Kurgoko Kudenetov’un (Kundet Kurğoko’nun) köyü Kundet Kurğoko’nun köyü, Sasıkhable, Kundet Batırşı’nın köyü
18. Kambot Kudenetov’un (Kundet Kambot’un) köyü Kundet Kambot’un köyü, Alhtudokuey, Pırhışhable, Şogenhable’nin bir kısmı
19. Tlikeç Kudenetov’un (Kundet L′ıkeş′in) köyü Kundet L’ıkeş′in köyü, Kunıjhable, Şardanhable, Davutokuey
Kenje nehrinde
20. Koşerokova (Koşrokuey) Koşrokuey, Şıpş Aktole ve Şıpş Hamırza’nın köyleri
Nalşık (Nalçik) nehrinde
21. Volnıy Aul (Azathable, Bramte) Gen. Yermolov’un, politikasına karşı çıkan feodallerden kurtardığı köleler tarafından kuruldu
22. Klişbiyeva (Kılışbiyhable) Kılışbiyhable, Alheskirey, Ğukejey, Ağzağhable, Haupehable
Arvuan (Urvan) nehrinde
23. Misostova (Mısostey) Mısostey, Tağulanhable
24. Doguşukova (Dığujıkuey) Dığujıkuey, Zehohhable
Jemthale (Camthale) nehrinde
25. Musa Koşokov’un (Kojoko Musa’nın) köyü (Kojıkuey Yipşe) Kojoko Musa’nın, Janoko Musa’nın ve Dohşoko Bekmırza’nın köyleri
Psıgansu nehrinde
26. Canhotova (Janhothable) Janhothable, Kaziyhable, Hosthable
Şereg (Çerek) nehrinde
27. Dokşokina (Dohşıkuey) Dohşıkuey, Tavhable
28. Cambot Dokşukin’in (Dohşoko Jambot’un) köyü Dohşoko Jambot’un köyü, Maharhable, Kojoko Şıguane’nin köyü, Alpşavohable, Mekanehable
29. Nijniy Kojokovo (Kojıkuey Yişhara) Kojıkuey Yişhara, Şenıbehable, Kazanşhable’nin bir kısmı, Pevunejhable
30. Argudan (Arşıdan) Lhostanaliy’in köyü, Yelbezdıkuey, Hamırzey, Yerkenhable
31. Lesken (Anzorey) Anzor Keysın’ın ve Anzor Aslhemırza’nın köyleri, Anzor Tembot’un köyünün bir kısmı
32. Kogolkino (Koğolhkuey) Koğolhko Pşımaho’nun köyü
33. Hatu Anzorov’un (Anzor Hatu’nun) köyü (Hatuyey) Anzor Hatu’nun köyü

Küçük Kabardey’de

Yeni Kurulan Köylerin Adı

Yeni Köyün Hangi Köylerden Kurulduğu

1. Haptsevo (Haptsey) Azapşey, Pşıkeu ve Haptsey köylerinin bir kısmı
2. Bulatova (Boletey) Boletey, iki Yinarıkuey’in, Pırhışhable’nin ve Bekoviç-Çerkasski’nin köyünün bir kısmı
3. Abayeva (Abeykuaje) Abeykuaje, Yesenhable, Hristianske, Tanaşhable’nin bir kısmı, Bekoviç-Çerkasski’nin köyünün bir kısmı, Pşıkeu’un bir kısmı
4. Murtazova (Mertezey) Mertezey, Novo-Mertezey, Bezrıkuey
5. Botaşeva (Botaşey) Botaşey, Yetluhhable, Kohujhable, Novo-Botaşey
6. İslamova (Yislamey) Yislamey, Yinaroko Yelmırza’nın köyü
7. Alhova (Alhokuaje) Alhokuaje, Yinaroko Yinal’ın köyü, Beştokokuaje
8. Astemirova (Astemırey) Astemırey, Tanaşhable
9. Borokova (Berokuey) Berokuey

 

Bu köylerden başka Küçük Kabardey’de, Bekoviç-Çerkasskilerin topraklarında şu köyler bulunuyordu:

1. Psidaha: Bekoviç-Çerkasski’lerin Çeçen kölelerinden oluşuyordu.
2. Keskem: Bekoviç-Çerkasski’lerin İnguş köleleri.
3. Elhotovo (Yelhot) –  Osetler.
4. Yesenova (Yesenhable): Kiyan Osetleri.

1904 yılında Pyatigorsk Okrugu içinde bulunan  Pervomayski köyü Kabardey’e yerleşti ve Abukovo (Abukhable) adını aldı (bugünkü Dzelıkokuaje).

1917 Ekim Devrimi’ne kadar Kabardey köylerinin yapısında büyük değişiklikler olmadı. Kabardey-Balkar’da Sovyet iktidarının kurulmasından sonra yerleşim yerlerinin adları değiştirildi. Eski adlarının yerine şu adları aldılar:

Eski Adı

Yeni Adı

Çerkesçe

Rusça

1. Karmovo (Karmahable) Kamennomost Kamennomostskoye
2. Babukovo (Babıguey) Sarmak Sarmakovo
3. Aşabovo (Aşabey) Malka Malka
4. Konovo (Konhable) Kulkujın Kurkujin
5. Atajukino I (Hatohşıkuey Yipşe) Zeyuko Zayukovo
6. Atajukino II (Hatohşıkuey Yişhara) Kızburun I Kızburun I
7. Navruzovo (Navruzey) Kızburun II Kızburun II
8. Atajukino III (Hasanbiyhable) Kuba Kuba
9. Lafişevo (Lafışhable) Psıhurey Psıhurey
10. Kuçmazukino (Kuşmezıkuey) Stare Krepost Staraya Krepost
11. Tambiyevo I (Zarakuş) Kızburun III Kızburun III
12. Tambiyevo II Altud Altud
13. Tışevo (Tıjey) Kişpek Kişpek
14. Kudenetovo I (Kurğoko) Şecem I Çegem I
15. Kudenetovo II (Kambot) Şecem II Çegem II
16. Tohtamışevo Laşınkey Leçinkay
17. İnalovo Karağaş Karagaç
18. Kaseyevo Bahsenenke Baksanyonok
19. Koşerokovo Kenje Kenje
20. Kudenetovo Şhalıko Şaluşka
21. Klişbiyevo Nartan Nartan
22. Doguşokovo Auşiger Auşiger
23. Verhne-Koşokovo Jemthale Jemtala
24. Canhotovo Psıgonsu Psıgansu
25. Misostovo Arvuan Urvan
26. Dokşukino Nartkale Nartkala
27. Nijne-Koşokovo Şerec Yişhara Nijni Çerek
28. Dokşokovo Stare Şerec Starıy Çerek
29. Argudanski Argudan Argudanski
30. Kaysın Anzorova Stare Lesken Starıy Lesken
31. Hatu Anzorova Stare Uruh Starıy Uruh
32. Kogolkino Uruh Uruh
33. Hasaut Hasaut Hasaut
34. Haptsevo Hamidey Hamidiye
35. Bulatovo Terekske Terekskoye
36. Abayevo Urojayne Urojaynoye
37. Murtazovo Deyske Deyskoye
38. Botaşevo Planovske Planovskoye
39. İslamovo Kurp Yipşe Verhnıy Kurp
40. Ahlovo Kurp Yişhara Nijni Kurp
41. Astemirovo Akbaş Yipşe Verhnıy Akbaş
42. Borokovo Arık Arik

 

1920-30’lu yıllarda Kabardey-Balkar’da çok nüfuslu büyük köyler bölündü ve yeni yerleşim yerleri kuruldu. Bunlar:

1. Etoko                                       13. Babugent
2. Şardakovo                             14. Karasu
3. Zalukodes                              15. Gerpegej
4. Zolskoye                                16. Germençik
5. Svetlovodskoye                  17. Çyornaya reçka
6. Psınedaha                             18. Yerokko
7. Bateh                                       19. Marzoh
8. Kamlyukovo                         20. Psıkod
9. Kiçmalka                                21. Psınabo
10. Cenal                                     22. Şithala
11. Jemtala                                 23. Ozrek
12. Zeragij                                  24. Psıçoh vd.

Günümüzde (1994) Kabardey-Balkar’da 7’si kent, 3’ü kent tipi yerleşim olmak üzere 188 yerleşim yeri bulunmaktadır. Bunlardan 88’i Çerkes (Kabardey), 26’sı Balkar, 1’i Oset ve kalanlar Rustur. 

Çev. Murat Papşu

<<