ТАУРЫХЪИЩЭ

ТАУРЫХЪНЫБЭХЭМ Я ГУШЫIЭКIЭ
Еуэрэ-еуэрэт, жи, зы къуажэ гуэрым зы ЖыIэрэ зы ЖумыIэрэ дэсти, дзейуэ зэгухьэри, зэдежьащ. КIуэм-лъейм, кIуэм-лъейурэ, псышхуэ гуэрым хуэзащ, Шэчэрыжь хуэдиз хъууэ.
– Нелъэ, ЖыIэ!
– Нелъэ, ЖумыIэ! ..
ЖыIэ лъэри псым зэпрылъащ. Дэтхэнэра иджы къэнар?
-ЖумыIэр.
-Хъунщ-тIэ, жысIэнкъым.
-Хьэуэ, хьэуэ: ЖыIэращ къэнар!
-НтIэ, ЖыIэр къэнамэ, дэтхэнэра елъар?
-ЖумыIэр.
-Хъунщ-тIэ, жысIэнкъым.
-Хьэуэ, хьэуэ: ЖыIэращ елъар!
-Хъунщ-тIэ, жысIэнщ: Еуэрэ-еуэрэт, жи .. – жаIэри, псысэр кърагъажьэ аби, жаIэ.
II
Еуэрэ-еуэрэт, жи, Урыху Iуфэ (Бахъсэн, Шэрэдж Iуфэ¬ – узыхуейр жоIэ) зы къуажэ цIыкIу Iуст, жи, ПсысэхуэмейкIэ еджэу. А къуажэм дэст, зы щIалэжь цIыкIу (е хъыджэбзыжь цIыкIу) Идар и цIэу (мыбдеж псысэ щIэлъэIуам и цIэр къраIуэ). Идар (Аслъэн, Беслъэн, Мурат … ) махуэ гуэрым дэ щыпэ кIуауэ мэзым щIогъуэ¬щыхь. Мыщэжьым хуозэри йолъэIу:
-Ей, Мыщэжь, Мыщэжь, къуажэм кIуэ гъуэгур дара?
-Удэнэ къуажэ?
-Сыпсысэхуэмейщ,- жи Идар.
-НтIэ, псысэ ухуэмеймэ, щхьэ укъызэлъэIурэ!- жи псысэIуатэм.
-Сыхуейщ, сыхуеЙщ.
-НтIэ, удэнэ къуажэ?
-Сыпсысэхуейщ.
-Iэу, иджыпсту упсысэхуэмейуэ жыпIати!
-Псысэхуэмей сыкъыщалъхуати, Псысэхуей сыIэпхъуэжащ.
-Хъунщ-тIэ, бжесIэнщ: Еуэрэ-еуэрэт, жи, .. – жаIэри, кърагъажьэ аби, псысэр жаIэ.
Апхуэдэурэ псысэ щIэлъэIу цIыкIухэм, псысэ жраIэн и пэкIэ, дэгушыIэу щытащ.

XIX. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nde Nasturi, Ermeni, Yezidi ve Çerkez Topluluklarında Başlık Parası Uygulamaları – Uğur ÖZCAN-Murat Gökhan DALYAN

Başlık parası, dünyanın çeşitli bölgelerinde halen uygulana gelen ve tartışılan bir âdettir. Yüzyıllardır Ortadoğu’da gelenekselleşmiş ve kuramsallaşmış olan bu âdet XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti’nde Nasturi, Çerkez, Yezidi ve Ermenilerde de uygulanarak sosyal hayatı etkilemiştir. Bu toplumlarda kız için ödenen başlığın miktarı ve değeri aileler için övünç kaynağı ve statü göstergesi olmuştur. Bazı yerlerde mal, tahıl vb. ürün olarak bazen de para olarak verilen başlığın bütün toplumlardaki ortak özelliği, başlık miktarının kızın mensup olduğu ailenin sosyal tabakası, medeni durumu ve yaşadığı mekâna göre artması veya azalmasıdır. Başlığa atfedilen önem ve uygulama pratiği, toplumda kızlara maddi bir anlam yüklenildiğinin de en önemli göstergesi olarak yukarıda saydığımız toplumların aynı kültürü ve uygulamaları taşıdığını göstermektedir. … Bu çalışmamızda söz konusu toplumlar için başlığın ne anlama geldiği üzerinde durularak, uygulamalardaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulacaktır. Son olarak bu bağlamda toplumlardaki kadın algısının, başlık parasına yüklenen manaya etkisi irdelenecektir.

Devamını okumak için lütfen buraya tıklayınız.

* Bu makale ilk olarak Millî Folklor dergisinde yayınlanmıştır. (2013, Yıl 25, Sayı 98 s. 147-164)

Türkiye’de Ulusçuluk ve Dil Politikaları (Kitap Eleştirisi) – Nilüfer TİMİSİ

Türkiye’de Ulusçuluk ve Dil politikaları
Hüseyin Sadoğlu (2003)
İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları (383 sf.)

Türkiye’de özellikle Avrupa Birliği uyum süreciyle birlikte yoğun olarak tartışılan konuların başında anadilde eğitim ve anadilde yayıncılık gelmektedir. Uyum yasalarıyla yapılan değişikliklerle birlikte Türkiye’de resmi dil olarak kabul edilen Türkçe dışında “azınlık dil ve lehçelerde” eğitim ve yayın yapılmasına ilişkin yasal ve yönetmeliksel düzenlemeler gerçekleştirilmiştir ve gerçekleştirilmeye devam etmekle birlikte uygulama henüz başlangıç aşamasındadır. Bu tartışmalar gerçekleşirken Türkiye’de Ulusçuluk ve Dil Politikaları ismiyle yayınlanan Hüseyin Sadoğlu’na ait olan kitap, önemli bir kaynak olarak bu alanda hissedilen boşluğu dolduracak niteliğe sahiptir. Sadoğlu’nun doktora çalışmasına dayanan kitap ülkemizde 1839-1950 arası döneminde uygulanan dil politikalarını tarihsel bir analiz içerisinde, karşılaştırmalı bir okumayla ve ayrıntılı bir araştırmaya dayalı olarak irdelemektedir. Toplam dört bölümden oluşan kitap, sonunda yer alan eklerle birlikte bir belge niteliği de taşımaktadır.

Devamını okumak için lütfen buraya tıklayınız.

* Bu yazı ilk olarak  İletişim: Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanmıştır. (Ankara, 2003, Cilt: 1 Sayı: 2 )