5. ХЬЭЩIЭМЫГЪАШХЭМ И ПСЫСЭ
Еуэри, жеIэ, зы тхьэгъэпцIыжь псэути, пщыхьэщхьэ гуэру хьэщIэ къыхуокIуэ.
– Уэ еблагъэ, тхуэмыгъуэту къэдгъуэта!- жеIэ бысымми, унэмкIэ щIешэ, хьэщIэщ яIэ хъунтэкъыми.
Унэгуащэм, яIэри ямыIэри зэхелъхьэ аби, мэпщафIэри, Iэнэ ухуар къабгъэдегъэувэ. Бысымыр Iэнэм бгъэдокIуэтри:
– Сэ си ныбэ изщ,- жи,- уэ хэIэбэ, хьэщIэ, умыукIытэ!
ХабзэкIэ бысымыр мышхэмэ, хьэщIэри шхэн хуейтэкъым,- арат мо тхьэгъэпцIыжьыр зыщыгугъыр, ауэ хьэщIэр апхуэдэу къыхущIэ¬кIакъым;
– Алэхьэ, сэ сымэжэлIам пцIы хэмылъ! – жери, пэрокIуатэ аби, бысымыр къеплъмэ, и гурыIупсыр ирикъухыжу фIошхэ – Iэнэм зыри къытримынэу ешх.
Арати, Iэнэр Iуахыж. Бысымым и ныбэ нэщIыр къоныкъуэкъу, къегъэгузавэ; щыхуэмыхьыжым, йоуэри, пщэфIапIэмкIэ йокIуэкI:
– Мы хьэдрэт хъун хьэщIэм, хабзэ имыщIэу къыщIэкIри, Iэнэр иухъуэнщIащ,- жи.- ПсынщIэу зыгуэр сегъапхъуэ!
– Алыхь, узэзгъэпхъуэн симыIэ,- жи унэгуащэм.- СиIэри симыIэри зэхэздзэщ аби, а Iэнэ закъуэр зэзгъэпэщауэ арат …
– НэгъуэщI мыхъуми ди хьэжыгъалъэр къэпхъэнкIыжи зы къылыш -1 цIыкIу схупэрыдзэ!- жи лIым.
Сыт ищIэнт фызым, хьэжыгъалъэр къызэщIипхъанкIэщ-нызэщIипхъанкIэри, зы къылыш цIыкIу хуиупIэпIщ аби пэридзащ. ХьэщIэри бзаджэжь гуэру къыщIэкIынти, къэхъуар къыгурыIуэри, «уэлэхьэ, алыхьыр къыпхурикъуамэ, сыпхурикъунмэ!»- жыхуиIэу пщэфIапIэм щIохьэ:
– EмыкIy сыкъэвмыщI,- жи,- сызэшти, тIэкIу сыуэршэрынщ жысIэри сыкъыщIыхьащ …
– Алыхь-алыхь, тхуэмыгъуэту къэдгъуэта! – жаIэри, жьэгу дапхъэм трагъэтIысхьэ.
Езыри арат зыхуейр.
– Уа, си бысым,- жи,- Хьэлэмэт ныбжесIэнщ сэ: зэшибл дыхъурт,- жи,- дэ. Дыхъурти, ди адэр тщхьэщыукIуриикIри дызэ¬гурымыIуэж мэхъу. ДызэгурымыIуэж щыхъукIэ,- жи,- ди щIапIэ тIэкIур догуэш, къуэкIыпIэмкIэ щежьэрэ къухьэпIэмкIэ кIуэуэ. Мис мыпхуэдэу!- жери, пэрыIэмбэр къещтэ аби, яжьэм щIэлъ къылы¬шыр зэрыщIэлъыр имыщIэ хуэдэ, блыуэ зэпеупщI.- АрщхьэкIэ мыарэзы къытхокIри, аргуэру дымыгуэшыжу хъуркъым, ипщэкIэ къыщежьэрэ ищхъэрэкIэ къехыу. Мис мыпхуэдэу!- жери, къылыш зэпиупщIар нэгъуэщI лъэныкъуэкIэ щызэпегъэлъэлъыж.- Уэлэхьэ, итIани дызэгурымыIуа, си бысым! ДыщызэгурымыIуэм, псори яфIызэхэстхъуэжащ мис мыпхуэдэу!- жеIэри, яжьэмрэ къылышым¬рэ зэIещIэ аби, зэхегъэзэрыхь.- Уэ лIыгъэ уиIэмэ, зэхэхыж ар?- жеIэри щIокIыж.- НэхулъэфI фыкъикI!- жери.
ХьэщIэр зэрыщIэкIыжу мо тэмакъкIэщI хъуа лIыр шхыдэу къыщолъэт:
– Мы алыхьым и бэлыхьыр зытрилъхьэным къызищIа гуэрым еплъ!- жери.- ХупцIынэмрэ яжьэмрэ зэхипщэжащ; сэ си Iуэхущ, абы зыгуэр къыхэхыжи! СлIо иджы сшхынур?
– Тхьэ, сымыщIэ,- жи унэгуащэм. – Хадэм кIуэи, щIэрыкIуэ тIэкIу къэтIи, къэхь!
Сыт къыхуэнэжат лIым, бел къещтэри хадэм макIуэ щIэрыкIуэ къитIыну. ХьэщIэ гуэрыр къакIэщIэдэIухьри, Iуэхур къыщыгу¬рыIуэм, баш къещтэ аби, кIэлъохьэ. Бысымым и белыр щIым хиIуа къудейуэ, хьэщIэр жьэхолъадэри, къимьщIыхуж хуэдэ зещIри:
– Хьэуэ хьэ зэрахуэм къыхэкIа, си бысымым я хадэр уодыгъу! – ¬жеIэри башыр трикъутэу щIедзэ.
– Ай-уи, пщIэр сыт: ар сэращ! – жи лIым, мэкIий, мэгуо, адэкIэ зедз, мыдэкIэ зедз.
– Уэракъэ сэ сызыхуейр, уэракъэ ар зыхуэфащэр! – жиIэурэ, хъэ къукIэу икъущ, щIигъэIэри, хадэ бжыхъым иригъалъэщ аби, уэрам шыпсыранэм хигъэлъащ. .
Нэху къокIри, бысымыр къыщIохьэ, и щхьэр фIэпхыкIауэ, и Iэхэр къэпщауэ.
– Уо-о, си бысым,- жи хьэщIэм, – ныжэбэ фи хадэм дыгъу къихьати, укIыкIейуэ сыукIри шыпсыранэм хэзгъэлъэжащ!
– Уэлэхьи, дэгъуэу пщIам! Уэлэхъи, хуэфащэр епщIам! – жи бысымым, и нэр игъэпщкIуу.
Абы и ужькIэ тхьэгъэпцIыжъми апхуэдэ ищIэжакъым, жаIэ.

(1) Къылыш – яжьем щIэхъумауэ гъэжьа мэжаджэщ.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16